شهرستان آشتیان

 

 

 شهرستان آشتیان

شهر آشتيان مرکز شهرستان آشتيان از استان مرکزي مي‌باشد. شهر آشتيان تقريباً در نيمه شمالي اين شهرستان واقع شده است. شهرستان آشتيان در مرکز و در حاشيه شرقي استان مرکزي واقع گردیده است. شهر آشتيان در 35 کيلومتري جاده قم – اراک قرار دارد و در 78 کيلومتري اراک واقع شده است. شهرستان آشتيان از شمال با شهرستان تفرش، از جنوب با شهرستان دليجان و اراک از شرق به استان قم و از طرف غرب نيز با شهرستان اراک و تفرش هم مرز مي‌باشد. اين شهر در موقعيت جفرافيايي به طول 34 و عرض 33 قرار دارد.

بر اساس اطلاعات مندرج در سالنامه آماري استان مرکزي (1380) کل مساحت شهرستان آشتيان 1236 کيلومترمربع مي‌باشد و اين شهرستان داراي يک بخش، سه دهستان و يک شهر است. اين شهرستان از يک بخش مرکزي تشکيل گردیده و شامل دهستان‌هاي سياوشان، گرکان و مزرعه نو مي‌باشد. بيشترين درجه حرارت در تابستان 32 درجه بالاي صفر و کمترين آن در زمستان با 12 درجه زير صفر است. ميزان بارندگي ساليانه به طور ميانگين 194 ميليمتر و در ارتفاع 2120 متري از سطح درياي آزاد قرار دارد. جمعيت آشتيان 25328 نفر برآورد گرديده است.

شهرستان آشتیان به سبب ارتفاع نسبتاً زیاد، دارای زمستان‌های سرد و تابستان‌های معتدل می‌باشد. این شهر از لحاظ توپوگرافی در دامنه ارتفاعات کوه‌های مرکزی استان واقع شده و از جنوب به دشت فراهان و کویر میقان منتهی می‌شود. از ارتفاعات معروف آن کوه رف قاسم‌کش، کوه کلاهه و میراب را می‌توان نام برد.

شهر آشتیان در منطقه‌ای سردسیر در حاشیه کوههای آشتیان و مشرف به ارتفاعات زاگرس از طرف غرب واقع گشته و به همین خاطر دارای آب و هوای نسبتاً سرد و کوهستانی در زمستان است و در تابستان ییلاق معتدل و مطبوعی برای گردشگران است. آشتیان با ارتفاع ۲۱۰۰ متری یکی از مرتفع‌ترین نقاط شهری استان است. شهر آشتيان در موقعيت پايکوهي در حاشيه مسيل رودخانه آهو استقرار يافته است که از جانب شمال و غرب توسط ارتفاعات نسبتاً بلندي محصور شده است. موقعيت و عوارض طبيعي مذکور مهمترين عامل در شکل‌گيري ساختار کالبدي شهر بوده است.

شهر به طور عمده به دو بخش قديم و جديد قابل تقسيم است. تمامي بخش غربي رودخانه آهو به همراه حاشيه بلافصل شرقي رودخانه محلات قديمي شهر و نواحي شرقي شهر بخش جديد و در حال توسعه شهر را شامل مي‌شود. مرکز تجاري شهر در بخش قديمي شهر و مراکز اداري در حاشيه بلوار امام خميني در بخش جديد شهر استقرار دارند.

شهر شامل 14 محله اصلي است که عبارتند از: محله بازار، محله مازري، محله صادق‌بيگ، محله آقازيارت، محله کوزه‌گري، محله امين نظاره، باغچه هلاري، سرورآباد، گلشن، دشت، جواديه، سجاديه و باقرآباد. محلات مازري، بازار، آقازيارت، صادق‌بيگ، حسن‌آباد، امين نظاره، کوزه‌گري و بخش‌هايي از محلات باغچه هلاري و سرورآباد جزء بخش قديمي شهر و داراي بافت ارگانيک مي‌باشند.

محلات دشت، گلشن، باقرآباد و بخشي از محلات سرورآباد و باغچه هلاري محلات جديد شهر را شکل داده‌اند و داراي بافت شطرنجي و طراحي شده هستند. محلات باقرآباد، گلشن، جواديه و سجاديه در حال توسعه و بخش اعظم ساخت و سازهاي جديد شهر را در بر مي‌گيرند. حداکثر فاصله طولي دورترين نقاط محدوده ساخته شده شهر با شمالي‌ترين قطعات محله مازري و جنوب غربي‌ترين بخش محله سجاديه 2400 متر است. بخش اصلي شهر در درون دايره‌اي به شعاع 1000 متر استقرار دارد. وجود محدوديت فيزيکي ارتفاعات در شمال و غرب شهر گسترش شهر در دوره‌هاي گذشته را به سمت شرق جنوب و جنوب شرقي سوق داده است.

زبان اهالی این شهرستان فارسی است و عده‌ای از آنها به زبان ترکی تکلم می‌کنند.

کشاورزی و دامپروری فعالیت غالب ساکنان این شهرستان را تشکیل می‌دهد.

از جمله سوغات شهرستان آشتیان می‌توان: صابون، گردو و بادام را نام برد. کارگاه‌های صابون‌سازی یکی از جاذبه‌های مهم اقتصاد سنتی این شهرستان محسوب می‌شود.

این شهر جزو قدیمی‌ترین شهرهای ایران می‌باشد که از تاریخ کهنی بهره می‌برد و در زمان پیش از اسلام نیز منطقه معمور وآبادی بوده‌است؛ ولی متأسفانه به دلیل بی‌توجهی؛ بسیاری از بناهای قدیمی این شهر شامل ۱۵ آتشکده و۷ قلعه آب‌انبارهای قدیمی سردرهای منقش و زیبا حمامی معروف به حمام آقا در طول سالیان مختلف ویران شدند تا تنها از آن همه تاریخ فقط نامی در کتابها موجود باشد.

اماکن و ابنيه واجد ارزش تاريخي

منزل ميرزا هدايت الله خان وزير دفتر (پدر دکتر مصدق)

مسجد ضلع شمال شرقي ميدان آزادي

منزل ميرزا حسن آشتياني

منزل ميرزا محمد مستوفي

مسجد حسني

حسينيه بازار

حمام آشتيان

منزل و قلعه ستون الممالک مستوفي

منزل آقاي جمالي

موزه آشتیان

منزل میرزا عبدالعظم قریب واقع در گرکان

آتشکدة فراجان و فراهان

آب انبار آشتیان

قلعه علی نقی بیگ

منزل استاد دکتر قریب

بازار سنتی و قدیمی آشتیان

پارک کوهستانی تپه پشته

آرامگاه پدر علم زمین‌شناسی ایران دکتر عبدالکریم قریب گرکانی در محوطه ورودی دانشگاه آزاد اسلامی واحد آشتیان که در سالگرد فوت دکتر قریب، تعداد زیادی از دانشجویان و اساتید زمین‌شناسی کشور جهت مراسم یاد بود به آشتیان سفر می‌کنند.

مشاهیر آشتیان

عباس اقبال آشتیانی، اسمعیل مرآت خاندان مستوفیان آشتیانی

تمامی حقوق این سایت برای شهرداری اراک محفوظ است    شرایط استفاده    قوانین