شهرستان ساروق

شهر ساروق

ساروق که نام معرب ساروی به معنی قلعه می‌باشد دارای قدمت طولانی بوده که سابقه دیرینه آن به قبل از اسلام برمی‌گردد. این شهر در سالهای بسیار دور مکانی آباد و پر رونق بوده است که در حمله مغولها به ایران مورد تهاجم واقع گردیده و به کلی ویران شده است. این شهر در زمان بعد از اسلام یکی از مراکز مهم تشیع و از مراکز پذیرایی کاروانهای مهاجر به کربلای معلی بوده که آثاری از بقایای کاروانسراهای دوران گذشته را نیز امروز می‌توان در این شهر تاریخی مشاهده نمود. ساروق زمانی دارالملک منطقه و سرآمد روستاهای اطراف به شمار می‌رفته است.

ساروق امروزی شهری است در ۵۰ کیلومتری شهر “اراک” مرکز استان مرکزی با ارتفاع ۱۸۷۰ متر از سطح دریا و با مساحت ۶۱۲۰۰۰۰ مترمربع که دارای قدمتی در حدود ۳۰۰۰ سال می‌باشد. این شهر یکی از مراکز مهم کشاورزی و قالی‌بافی منطقه بوده و روزانه پذیرای زائرین بسیاری می‌باشد. این شهر در دوران دفاع مقدس بیش از ۶۰ شهید گلگون کفن را تقدیم نظام مقدس جمهوری اسلامی نموده است.

بخش ساروق که متشکل از ۲۰ روستا می‌باشد در مورخه 1387/09/04 با مرکزیت شهر ساروق به عنوان بخش ساروق شناخته و مرکز آن در مورخه 1388/01/29 به عنوان شهر ساروق معرفی و بخشداری و شهرداری در این شهر مستقر و افتتاح گردیده است.

از نوشته‌های بر جای مانده می‌توان این طور نتیجه گرفت که تأسیس ساروق و به دنبال آن توسعه این شهر به هزاره دوم قبل از میلاد برمی‌گردد و به علت موقعیت خاص جغرافیایی، هوای معتدل، وجود آب فراوان و سبزه‌زارها از همان دوران مردم به شکارگری وکشاورزی اشتغال داشته‌اند، همان اشتغالی که امروزه نیز کمابیش دارند که این شهر به علت قرار گرفتن بر سر راه عمده ترانزیتی شرق و غرب یعنی «جاده ابریشم» و غنای طبیعی، اهمیت خود را حفظ کرده است.

ساروق امروزی که جزء استان مرکزی و از توابع شهرستان اراک محسوب می‌شود با آب و هوای معتدل که دم به سردی می‌زند؛ همچنان با کوله بار تاریخ خود بر دوش به زندگی کشاورزی و گله‌داری و کمی صنعتی ادامه می‌دهد.

امامزادگان ۷۲ تن با سه گنبد آن که تاریخ ۵۸۷ هجری را دارد و در اوایل کار حکومت خوارزمشاهیان بنا شده و قلعه کهن آن نمودار ذوق ساروقی‌ها برای معماری زیبا و اصیل و طرفدار اندیشه فرهنگی است و قالی‌بافی آن به «طرح ساروق» معروف می‌باشد؛ نمودار هنر پیشرفته آنان از گذشته‌های دور است.

ره‌آورد این شهر: فرش ساروق، انگور، كشمش، شيره انگور، فتير، لبنيات است. معروفترين محصول روستا فرش دستبافت مي‌باشدكه روزگاري جزو معروف‌ترين كالاهاي صادراتي ايران به شمار مي‌رفت. فرش‌های دست بافت آن شهرت جهانی دارد.

فرش‌های اراک به سه دسته‌ی محال، مشک‌آباد و ساروق تقسیم می‌شود که کلا‌ زیر پوشش فرشی به نام ساروق می‌رود که نشان از اهمیت فرش ساروق دارد.

یکی از دلایل رونق فرش ساروق؛ بافت صحیح و دقیق آن بوده است یعنی رعایت استانداردهای معقول در ابعاد، گره‌های صحیح و زدن پودهای لازم و... که باعث جلب رضایت مشتریان می‌شده است.

یکی دیگر از دلایل مهم جذابیت فرش اراک (ساروق و فراهان) ویژگی‌های محلی این فرش‌ها و طرح و نقشه‌ی آن‌ها است.

امامزادگان هفتاد ودو تن

بقعه متبركه امامزادگان هفتاد و دو تن در استان مركزي – شهرستان اراك و در روستاي ساروق واقع شده است. روستاي ساروق در فاصله 48 كيلومتري شهرستان اراك با ارتفاع1810 متر از سطح دريا قرار گرفته است.

ساروق داراي سابقه تاريخي بسيار طولاني است و بناي امامزادگان 72 تن مربوط به سده ششم هجري است كه در سال 1316 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است. كتيبه‌هايي كه در بناي امامزادگان وجود دارند مربوط به دوره‌هاي مختلف مي‌باشد. كتيبه موجود بر روي صندوق در بقعه شرقي كه شجره را بيان كرده مربوط به سده ششم هجري قمري است و يكي از نكات جالب در مورد اين كتيبه به كار رفتن واژه ساروق در آن است. دو كتيبه متفاوت نيز به صورت خطاطي بر روي ديوار منقوش است.

قسمتي از سوره صف كه در زير يكي از گنبدها نوشته شده از نظر سبك شناسي نقاشي مربوط به سده هفتم و هشتم هجري قمري است . در كتيبه موجود بر روي ديوار غربي بقعه اين جمله نوشته شده است ((هذا قبر علي صالح ابن عبدالله الا عرج ابن الحسين الاصغر ابن علي زين العابدين بم الحسين ابن علي ابن ابي طالب صلوه الله عليهم اجمعين في سنه خمسائه)) و البته اين جمله ادامه داشته كه پاك شده است. محراب‌هاي بقعه بعد به آن الحاق شده است و نوع آجرهاي به كار رفته در گنبدها مربع است كه دو پوش مي‌باشد. نكته قابل توجه درباره اين گنبدها اين است كه بناي آنها مستطيل شكل بوده در حاليكه پايه گنبدها مربع مي‌باشد.

شرح حال امامزاده

امامزادگان هفتاد دو تن از احفاد نوادگان امام زين العابدين (ع) و امام محمد باقر (ع) و موسي كاظم (ع) هستند كه به صورت دسته جمعي از كربلا به مقصدتوس جهت زيارت علي ابن موسي الرضا (ع) عازم بودند كه اين حركت را مزدوران مامون دانستند و ايشان را به شهادت رساندند بزرگ اين امامزادگان پدر و پسري هستند كه در كتب نامشان با بهترين القاب و توضيحا مي‌درخشد پدر: علي صالح ابن عبدالله اعرج ابن حسين اصغر ابن امام زين العابدين (ع) است. پسر: عبدالله الثاني ابن علي صالح فوق الذكر .

در بقعه شرقي محوطه بزرگ 72 تن كه با داشتن دو گنبد 10پله در طرفين پايه‌هاي دو گنبد از ديگر بقعه‌ها متمايز است دو فضاي چند ضلعي وجود دارد كه محل ورود فضاي دوم از طرف شرق و يا به عبارت ديگر بالا سر امامزادگان عبدالله ثاني و علي صالح است. اين فضا كه از نظر مساحت بقعه و ضخامت ديوارها و نقشه كلي حايز اهميت است؛ داراي يك صندوق قديمي چوبين با شش قبر مرتفع از زمين با پوشش مرمر و كاشي است. اين فضا با ايوان طاق نماي ورودي به طول 40/1 متر به فضاي اول متصل مي‌شود ودر مجموع 25 متر مي‌باشد كه در ميانه صندوق منبت با طرح‌هاي هندسي و گلداني مقبره ام‌سلمه به چشم مي‌خورد كه او دختر عمو و همسر علي صالح و مادر عبدالله ثاني است كه امام كاظم و امام رضا عليهم السلام به آن دو همسران صالح شايسته مي‌گفتند.

امامزاده شاهزاده علی

این امامزاده در ۱ کیلومتری امامزادگان ۷۲ تن شهر ساروق واقع شده است که در حال حاضر دارای گنبد و بارگاهی می‌باشد و طرح آن در دست تهیه و اجرا است. مکان فوق یکی از زیباترین مکان‌های طبیعی با توجه به قرارگیری در باغات ساروق می‌باشد و پتانسیل‌های گردشگری زیادی در این منطقه نهفته است که نیاز به سرمایه‌گذاری و توجه بیشتر دارد.

بقعه چهل اختران (بقعه میانی) مدفن سکینه و بانوان فاطمی:

این بقعه بین مزار شرقی (مدفن علی صالح و همسر و فرزندش) و مزار غربی (مدفن شاهزاده حسین) قرار گرفته است. فاصله بقعه چهل اختران از بقعه شاهزاده حسین حدود پنجاه متر است و با بقعه شرقی ۱۰ متر فاصله دارد. در این مزار متبرکه که یک ضریح آلومینیومی بر فراز قبری که مدفون آن بی‌شک از مخدرات اهل بیت است دیده می‌شود. از عنوان چهل اختران و نوشته‌های پیشینیان مشخص است که جمعی از بانوان قافله ساروق در این بقعه و اطراف آن مدفون و یا از نظرها غایب شده‌اند.

بقعه شاهزاده حسین:

مدفن این سید جلیل القدر و عالم از سادات آل حسین (ع) به نام ابومحمدحسین است که حدود چهار قرن پس از شهادت امامزادگان ۷۲ تن به ساروق آمده و با استفاده از موقعیت و نفوذی که داشته است بانی ساخت بنای امامزادگان ۷۲ تن می‌گردد. این امامزاده در سال ۱۳۱۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

تپه‌های کشکینه

نقش‌های نقاشی بر روی تپه‌های کشکینه در یک کیلومتری شمال ساروق همگی دال بر قدمت بسیار زیاد شهر ساروق است. این نقش‌ها بر روی سنگهای این تپه‌ها نقاشی شده که قدمت آن مربوط به چند هزار سال پیش می‌باشد.

برجهای نگهبانی ساروق

این برج‌ها که در چهار سمت ساروق قرار دارند باقیمانده بقایای دژها و دیوارهای مستحکم اطراف شهر می‌باشند که در قدیم به طور کامل شهر را احاطه کرده بودند که از شهر در مقابل تهاجم و تجاوزهای احتمالی محافظت می‌کرده است.

تمامی حقوق این سایت برای شهرداری اراک محفوظ است    شرایط استفاده    قوانین