شهر نراق

شهر نراق

نَراق شهری در نزدیکی شهرستان دلیجان واقع در استان مرکزی ایران می‌باشد. این شهر حدفاصل شهرهای قم، کاشان و دلیجان می‌باشد و از مناطق کوهستانی و سردسیر می‌باشد. نراق از سال ۱۳۳۹ به بعد با تأسیس شهرداری، از نظر تقسیمات کشوری، شهر محسوب می‌شود.

موقعیت جغرافیایی

شهر نراق با وسعت 70 کیلومتر مربع در فاصله 50 درجه و 49 دقیقه  طول جغرافیایی و 34 درجه عرض جغرافیایی قرار گرفته است. ارتفاع نراق از سطح دریا 1650 مترمربع می‌باشد. در 15 کیلومتری از غرب به دلیجان، در 40کیلومتری به محلات - از شرق در 22 کیلومتری به مشهد اردهال در 40 کیلومتری به نیاسر و در 60 کیلومتری به کاشان و از شمال در 8 کیلومتری به روستاهای جاسب و در جنوب در 15 کیلومتری به روستای سینقان منتهی می‌گردد.

کوه‌های نراق مربوط به سلسله جبال کرکس در فلات مرکزی ایران می‌باشد. بلندترین کوه شهر نراق کوه ((ویلیجیا)) با ارتفاع 3330 متر در شرق که تا جنوب شهر امتداد دارد. در شمال شهر رشته کوهی قرار گرفته که مانند دیواری شهر را محصور کرده است و بلندترین نقطه آن را ((اُل)) با متوسط 1000 متر می‌گویند. در جنوب غرب شهر دو کوه دیگر به اسم ((کاه و گندم)) نیز وجود دارد.

آب و هوای شهر نراق ((معتدل کوهستانی)) است. زمستان‌های سرد و تابستان‌های نسبتا خنک دارد. این شهر در ایام گرم سال بسیار خنک و مطبوع باشد و حتی در این میان با شهر محلات و نیاسر از شهرهای خوش آب و هوای منطقه هستند قابل مقایسه نیست و این عامل طبیعی موجب گردیده در ایام گرم گردشگر زیادی به شهر نراق و مزارع پیرامون آن بیایند.

آب‌انبار‌های شهر نراق یکی از شاهکارهای معماری دوره قاجار به شمار می‌رود. این آب‌انبارها در هر سه محله نراق یعنی محله بالا، محله پائین و محله بازار دیده می‌شوند. در نراق بیش از ۱۵ آسیاب آبی وجود دارد و در قدیم نراق را شهر آسیاب‌ها هم نام برده‌اند.

نامگذاری

در مورد نام نراق چند وجه تسمیه وجود دارد. ۱ - گروهی بر این باورند که نام نراق ابتدا نراک به معنای شهر جاویدان بوده و بعدها ک با ورود زبان عربی به ق تبدیل شده است .۲ - برخی دیگر اعتقاد دارند چون نراق اولیه را جمعی از اشعریون در قرن اول هجری بعد از ورود به قم و استقرار در این منطقه تأسیس کردند از قلب شده کلمه قرآن برای آن نام انتخاب کردند و کلمه نراق قلب شده کلمه قران می‌باشد. ۳ - برخی می‌گویند نراق ابتدا نر عراق به معنای بلندی عراق عجم بوده که بعدها به نر آق یا نراق تقلیل یافته است. ۴ - عده‌ای هم اعتقاد دارند نام ابندا نر آق بوده به معنای بلندی که از دور سفیدی می‌زند. چون خاک بام نراق از یک نوع خاک رسی سفید رنگ تشکیل شده وجه تسمیه ان را نر آق نامیده‌اند. ۵ - گروهی هم نراق را برگرفته از نام ستاره‌ای می‌دانند.

پیشینه

نراق از قدمت تاریخی بالایی برخوردار است. برخی مورخان، تاریخ شکل‌گیری این شهر را قبل از اسلام می‌دانند و معتقدند در ابتدا ۷ روستای در مجاورت هم در این ناحیه وجود داشته است که اهالی آنها به دین زرتشت و گبر بوده‌اند. نراق امروزی در دوره‌های پس از ورود اسلام به ایران و توسط شخصی ملقب به ریش‌بلند که سمت کدخدایی داشته، در مکان نراق سفلی احداث شده است.

بناهای تاریخی

مسجد جامع نراق

این مسجد در سال ۱۲۴۳ هجری قمری و در زمان فتحعلی‌شاه ساخته شده است و از نظر معماری بسیار شبیه به مسجد آقا بزرگ کاشان می‌باشد. مسجد جامع (جمعه) نراق در نزدیکی حمام قدیمی، آب انبار حاج مهدی و حسینیه این شهر قراردارد. همچنین این مسجد فاصله کمی با بازار قدیمی نراق دارد. طرح مسجد مستطیل شکل و از سه ناو در جهت شمال - جنوب و شش ناو در سمت شرق - غرب تشکیل شده است. مساحت مسجد جامع حدود هزار مترمربع است و گنبد و گلدسته‌های آن زیبایی خاصی دارد. در ورودی مسجد؛ از جنس چوب گردو کنده‌کاری‌شده است. محراب مسجد با کاشی‌های رنگی و طرح‌های اسلیمی تشکیل شده است که زیبایی خاصی به بنا می‌بخشد. مسجد جامع نراق در سال ۱۳۷۹ توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره ۳۵۳۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

بازار نراق

بازار نراق معروف به بازار شمس‌السلطنه، از آثار تاریخی زیبای نراق محسوب می‌شود که قدمت آن به سده ۱۳ هجری قمری بازمی‌گردد. دیوارهای بازار از جنس آجر و سقف آن، ضربی آجری است. در حجره‌ها از جنس چوب کنده‌کاری شده می‌باشد. در طبقه فوقانی بازار، اتاق‌هایی برای استراحت کاروانیان ساخته شده بوده است. بازار شمس السلطنه نراق، توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره 1645 در فهرست آثار تاریخی ایران به ثبت رسیده است.

آب‌انبار حاج مهدی نراقی

آب‌انبار حاج مهدی که به آب‌انبار محله بالا نیز شهرت دارد، از آثار دوره قاجار به حساب می‌آید. همچنین به علت اینکه رو به روی مسجد جامع شهر نراق قرار دارد به آب‌انبار مسجد جامع نیز مشهور است. این آب‌انبار توسط حاج مهدی ولد عبداله ساخته شده و دارای پلان شمالی – جنوبی است. در ساخت این آب‌انبار از مصالحی چون آجر، سنگ، آهک و ساروج استفاده شده و راه‌پله آن که منتهی به پاشیر می‌شود 33 پله دارد و از آجر و سنگ ساخته شده است. سر در ورودی آن تزئیناتی ندارد و با آجر به صورت خفته و راسته ساخته شده اما پوشش سقف ورودی و راه‌پله‌های آن دارای تزئینات زیبایی با کاشی‌هایی به رنگ فیروزه‌ای و آبی است.

بالای لچکی‌های دو طرف قوس ورودی راه‌پله، کتیبه‌ای سنگی وجود دارد که تاریخ 1264 قمری را نشان می‌دهد. در سال 1380 توسط سازمان میراث فرهنگی، با شماره 4606 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

غار چال نخجیر:

غار چال نخجیر نراق متعلق به دوره سوم زمین شناسی است و یکی از پدیده‌های انگشت‌شمار جهان به‌ شمار می‌‌آید که در سال 1368 توسط گروهی از کوهنوردان شناسایی شده ‌است. این غار در منطقه‌ای به نام چال نخجیر در حدود مابین نراق و دلیجان واقع شده است. کارشناسان آن را مربوط به دوره سوم زمین‌شناسی می‌دانند و با توجه به مناظر کم‌نظیر اهمیت ویژه‌ای در امر جذب جهانگردان جهان دارد. غار چال‌نخجیر نیز در سال 1384 با شماره 13814 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

چشمه رود:

چشمه رود در شرق شهر نراق و در دامنه کوه زیبای ویلیجیا قرار دارد و در ادامه به منطقه جاسب منتهی می‌شود. ارتفاعات این منطقه بسیار زیبا و دلنشین است و در ایام گرم تابستان پذیرای خیل کثیری از مردم منطقه به خصوص ساکنان شهر کاشان می‌باشد.

یخچال موجود در شمال نراق، آسیاب آبی و بادگیرهای نراق از جمله یادگارهای تاریخی با قدمت ۱۰۰ تا ۲۰۰ ساله است.

حسینیه و آب انبار حاج عبدالباقی دوره ساخت قاجاری در مرکز محله سفلی

قنات شهری حاج اله داد با قدمت بیشاز ۴۰۰ سال

میل نراق در 7 کیلومتری شرق این شهر در گردنه‌ای موسوم به گردنه نراق در مسیر نراق – مشهد اردهال

مسجد امام حسن با قدمت بیش از ۷۰۰ سال

بقعه امامزاده سلیمان (سلجوقی و صفوی) و بقعه امامزاده یحیی (سلجوقی)

خانه تاریخی فاضلین نراقی صفوی

قلعه تاریخی اُل

موزه مردم‌شناسی نراق

پناهگاه حیات وحش جاسب در منتهی‌الیه جنوب شرقی استان مرکزی و در شمال نراق

آبشار دره آبشتا نراق یا آبشار گیسو در فاصله سه کيلومتري شمال غربي شهرنراق در امتدا کوه ال (OL) قرار دارد. در انتهای این دره، آبشار فصلی زیبایی وجود دارد که به علت رویش گیاه پرسیاوش، در گویش محلی آن را گیسو می‌نامند. ارتفاعات این دره محلی مناسب برای صخره نوردی است.

کاروانسرای شمس السلطنه با بیش از 150 سال قدمت یكی از زیباترین اماكن تاریخی شهر نراق است که در دوره قاجار احداث شده است.

سوغات نراق

«جوزغند» شیرینی محلی شهر نراق است که تهیه آن ۱۵ روز زمان می‌برد و به گران‌ترین شیرینی محلی ایرانی برای سوغات معروف است.

عالمين شهر

ملا مهدي نراقي

ملا احمد نراقی معروف به فاضل

شخصيت‌هاي فرهنگي

محتشم کاشانی شاعری اهل نراق؛ نام‌آورترين شاعر مدیحه‌سرا

تمامی حقوق این سایت برای شهرداری اراک محفوظ است    شرایط استفاده    قوانین